Babette helpt klimaatmythes de wereld uit

Dat het klimaat verandert, weten we nu wel. Dat het nu al 13 maanden achter elkaar warmer is dan ooit, is nieuw en heel eng. Niet voor de wereld, die overleeft het wel als de sauna aan gaat. Maar de menselijke beschaving is veel kwetsbaarder. Klimaatverandering veroorzaakt nu al problemen, die bijvoorbeeld bijdragen aan de groei van het wereldwijde aantal vluchtelingen – met 60 miljoen een record.

Het is te laat om de opwarming van de aarde echt te stoppen, maar het maakt veel uit of het anderhalve graad of vier graden warmer wordt. Dat kan het verschil zijn tussen min of meer leven zoals nu, maar dan meer in harmonie met de aarde, of leven in een wereldgemeenschap in rep en roer, waarbij honderden miljoenen mensen op de vlucht moeten voor overstromingen, droogte en – onvermijdelijk – oorlog.

Het Westen is de grootste boosdoener. Oke, China stoot meer CO2 uit, maar dat is vooral om de consumptie in het Westen te produceren. Als wij beter zouden opletten wat we kopen, kan er echt veel verbeteren. Maar welke keuzes hebben het grootste effect? Daar kom je niet zomaar achter, als je geen klimaatspecialist bent. Tenzij je natuurlijk het nieuwe boek Verborgen Impact van Babette Porcelijn erop naslaat. Het is een prachtig boek, dat je snel veel informatie geeft over de schade die we het klimaat toebrengen, zonder dat het je gaat duizelen. Babette is dan ook helemaal geen klimaatwetenschapper, maar grafisch ontwerper. Zij dacht dus minstens zo goed na over de manier waarop ze de boodschap wilde overbrengen, als over de boodschap zelf. Als ik door het boek blader ben ik er trots op dat ik ook een bescheiden bijdrage aan haar project heb mogen geven.

Ik heb het boek nog niet uit, maar een aantal conclusies zijn nu al onvermijdelijk. Op de eerste plaats is dat het eten van vlees. Van het water dat nodig is om een kilo rundvlees te produceren, kun je 300 dagen douchen. 15 duizend liter. Bovendien gaat er 33 kilo graan in de koe om die kilo te produceren, dus hadden er wel 12 broden gebakken kunnen worden van je riblapje van 200 gram (die komt niet uit het boek, maar heb ik zelf even uitgerekend). Vlees eten is dus passé, als je om de wereld geeft. Dat scheelt echt. Ik heb zelf mijn vleesconsumptie nog niet totaal opgegeven – verslavingen zijn moeilijk, maar eet nog hooguit twee keer in de week vlees bij de maaltijd, en nauwelijks nog bij de lunch.

Maar een andere verslaving is moeilijker te doorbreken, en misschien wel belangrijker. Ik ben dol op gadgets, maar dat blijkt een enorme wissel op het klimaat te trekken. Niet zozeer omdat ze elektriciteit nodig hebben om te werken. Dat valt wel mee. De werkelijke schade is al gedaan voor het apparaat in de winkel ligt. De winning van de grondstoffen is dramatisch voor het klimaat – en brengt bovendien ernstige schade toe aan de mensenrechten in arme landen. Nou is mijn laptop strikt noodzakelijk voor mijn werk, maar misschien kan ik hem nog een jaartje langer gebruiken. Zuinig zijn op je spullen is al een flinke stap vooruit.

Zo staat het boek van Babette vol met goede analyses en zinvolle adviezen. Ik heb het nog niet uit, maar het verandert toch al de keuzes die ik maak. Het enige punt waarop ik van mening verschil met Babette is dat ik geloof dat het uiteindelijk niet de verstandige keuzes van de goedwillenden gaan zijn die het klimaat redden. Wat vereist is, is collectieve actie. De politiek moet nieuwe normen durven stellen. Het is te laat voor vrijblijvendheid, de opwarming is zichtbaar geworden en moet zo snel mogelijk gestopt.