Amerika maakt internet stuk

Amerika had een idee. Het zou een netwerk bouwen dat het leger in staat zou stellen te blijven communiceren zelfs als alle belangrijke communicatiecentra in puin zouden liggen. Een robuust netwerk van netwerken van computers die bijna niet meer te stoppen was. Een machtig idee, dat een generatie later uit zou groeien tot een van de belangrijkste motoren van economische groei, culturele vernieuwing en politieke verandering in de wereld. En Amerika was de baas. Nooit eerder had een land zoveel invloed over een instrument dat zo centraal stond in de hele wereld. En toen maakten ze het stuk.

De NSA had kunnen volstaan met het afluisteren van het internet. Dat had mensen als mij behoorlijk in de gordijnen gekregen, maar zolang er geen grootschalig misbruik van werd gemaakt, was de meerderheid er wel tevreden mee. Maar dat was niet genoeg. Er waren nog berichten in de wereld die niet werden onderschept. En erger nog: er waren berichten die wel werden onderschept, maar die niet gelezen konden worden. En toen zette de NSA een stap die de dominantie van Amerika over het internet volledig deed verdwijnen. En die bovendien de rechtsstaat en de democratie ernstig ondermijnde.

Gisteren werd duidelijk uit de gegevens die Edward Snowden meenam naar HongKong en Moskou dat de NSA actief bedrijven stimuleert om achterdeuren en verzwakkingen in te bouwen in hun beveiligingssoftware. Systemen waar wereldwijd miljoenen individuën, bedrijven en overheden op vertrouwen, blijken stuk. De NSA werd moe van het zoeken naar betere manieren om beveiliging te kraken en liet de sloten zwakker maken. Dat is een doodzonde die de machtsverhoudingen op internet definitief doet verschuiven. Want geen overheid, geen bedrijf, geen individu kan het accepteren dat de NSA permanent in staat is zich toegang te verschaffen tot zijn systemen en daar niet alleen alles te lezen, maar ook alles te wijzigen of te verwijderen. Bovendien heeft de NSA ervoor gezorgd voor zwakke plekken, waar hackers nu als een gek op zullen gaan jagen. En ze zullen ze vinden. Dus binnenkort kunt u ook de Russische maffia, de Nigeriaanse oplichter, twee miljoen viagraverkopers en wie weet de melkboer op de hoek in uw computer verwachten. Gefeliciteerd, NSA! You really did it this time.

Ja, dat betekent dat uw virusscanner misschien geen alarm slaat als er een NSA-virus binnenkomt. Ja, dat betekent dat uw router misschien toegang biedt voor mensen die een speciale code kennen. Ja, dat betekent dat uw online betalingen en belastingaangifte misschien wel even standaard worden doorgekopieerd naar de NSA. Ja, dat betekent dat de NSA of een van haar partners misschien wel meeluistert via uw telefoon terwijl u bij uw advocaat zit. Trekt u het nog?

Ik zie nog maar een uitweg. In de eerste plaats moet onmiddelijk het besluit worden genomen dat alleen nog kan worden vertrouwd op open source software. Dat wil zeggen dat overheden moeten eisen dat alle leveranciers hun broncode toegankelijk maken. Alleen zo kunnen we controleren of die code geen achterdeuren bevat. Dat zal nog lastig genoeg zijn, trouwens. In de tweede plaats moeten we opnieuw definiëren welke bevoegdheden onze spionnen krijgen. En die moeten heel strak worden gedefinieerd. En we moeten een nieuw systeem van toezichthouders aanstellen. En dat moet zo dat die ook op termijn de belangen van ons als burgers voorop blijven plaatsen.

En we moeten grenscontroles op internet gaan zetten. We kunnen niet accepteren dat Amerikaanse ondernemingen de belangrijkste beslissingen nemen over onze digitale infrastructuur. Dus moeten we een regionaal subnet creëren in Europa. Ik huil. Maar ik zie geen alternatief.